آشنائی با قانون انتخابات افغانستان!
فصل 1
فصل ۱
احکام عـمومـی
ماده ۱
این قانون به تأسی از احکام ماده سی و سوم و فقره (۱) ماده یکصد و پنجاه و نهم قانون اساسی به منظور تنظیم امور انتخابات در کشور وضع گردیده است.
طرز انتخابات:
ماده ۲
انتخابات از طریق رأی آزاد، عمومی، سری، و مستقیم صورت میگیرد.
اصل تساوی در انتخابات:
ماده ۳
رأی دهندگان در انتخابات با بهره مندی از حق تساوی اشتراک مینمایند.
استفاده از حق رأی:
ماده ۴
رأی دهنده در انتخابات دارای حق یک رأی بوده و تنها از جانب خود رأی میدهد.
رعایت اصل آزادی اراده:
ماده ۵
رأی دهندگان در انتخابات با اراده آزاد اشتراک مینمایند. اعمال هر نوع محدودیت مستقیم یا غیر مستقیم بالای رأی دهندگان و کاندیدان به ارتباط لسان، مذهب، قوم، جنس، قبیله، سکونت و موقف اجتماعی ممنوع است.
همکاری ادارات و اشخاص ذیربط:
ماده ۶
ادارات دولتی، سازمانهای اجتماعی و اشخاص مکلف اند با کمیسیون مستقل انتخابات همکاری نموده و تصامیمی را که در حیطه صلاحیت این اداره اتخاذ میگردد، تعمیل نمایند.
فصل ۲
اداره انتخابات
کمیسیون مستقل انتخابات:
ماده ۷
جریان انتخابات توسط کمیسیون مستقل انتخابات اداره میگردد.
کارکنان انتخابات:
ماده ۸
کارکنان انتخابات به سطح کشور، ولایت و ولسوالی برای اجرای انتخابات آزاد و عادلانه بر اساس رهنمودی که از طرف کمیسیون مستقل انتخابات وضع گردیده، توسط دار الانشا استخدام میگردند.
عدم جانبداری و تعهد محرمیت:
ماده ۹
(۱) کارکنان انتخابات مکلف اند وظایف محوله را بیطرفانه و غیرجانبدارانه انجام داده و در اجرای وظایف نمیتوانند از هیچ مقام و اداره دولتی و غیر دولتی به جز از رئیس دار الانشای کمیسیون مستقل انتخابات هدایت حاصل نمایند.
(۲) کارکنان انتخابات قبل از اشغال وظیفه مکلف اند به حفظ محرمیت مراکز رأی دهی و شمارش آراء حسب تجویز کمیسیون مستقل انتخابات رسماً تعهد نمایند.
موانع استخدام:
ماده ۱۰
(۱) استخدام مسئولین احزاب سیاسی و کاندیدان انتخاباتی به حیث کارکن انتخابات جواز ندارد.
(۲) نامزدی کارکنان انتخابات در زمان تصدی وظیفه به حیث کاندید جواز ندارد.
(۳) پدر، پدر کلان، اولاد صلبی تا درجه سوم، مادر، مادر کلان، برادر، خواهر، همسر، کاکا، عمه، خاله، ماما، خسر و خشوی کاندید حق ندارند به حیث کارکن انتخابات در حوزه انتخاباتی مربوطه ایفای وظیفه نمایند.
(۴) شخصی که به ارتکاب تخطی در جریان ثبت نام و انتخابات متخلف شناخته شود، نمیتواند به حیث کارکن انتخابات ایفای وظیفه نماید.
فصل ۳
حوزه هاِی انتخاباتی
تعیین حوزه های انتخاباتی:
ماده ۱۱
حوزه های انتخاباتی ولایات و ولسوالی ها برای انتخاب اعضای ولسی جرگه، شورا های ولایات و شوراهای ولسوالی ها توسط فرمان رئیس دولت (۱۲۰) روز قبل از انتخابات مربوطه، تعیین و اعلام میگردد.
اختلافات مرزی حوزه های انتخاباتی:
ماده ۱۲
(۱) اختلافات مربوط به حق ثبت نام و یا رأی دهی، کاندید شدن، شمارش و اختصاص آراء توسط کمیسیون مستقل انتخابات و مأمورین انتخاباتی مورد رسیدگی قرار میگیرد.
(۲) منازعات در خصوص تعلق یک قریه به ولایت و یا ولسوالی در تعیین حدود مرزی حوزه انتخاباتی ولایتی و ولسوالی، از طرف وزارت امور داخله مورد رسیدگی قرار گرفته و در زمینه، حسب معیار های تخنیکی و معلومات واصله، تصمیم اتخاذ و از جریان موضوع کمیسیون مستقل انتخابات را به اسرع وقت، مطلع مینماید.
(۳) اختلاف مربوط به حدود مرزی حوزه های انتخاباتی میتواند (۱۱۰) روز قبل از انتخابات مطرح گردد.
فصل ۴
انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان
شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان
ماده ۱۳
(۱) شرایط انتخاب کنندگان:
هر افغان واجد شرایط آتی میتواند در انتخابات ریاست جمهوری، شورای ملی و شوراهای ولایات و شوراهای ولسوالیها رأی بدهد:
۱- در زمان انتخابات سن (۱۸) سالگی را تکمیل نموده باشد.
۲- هنگام ثبت نام تابعیت افغانستان را دارا باشد.
۳- به حکم قانون یا فیصله محکمه با صلاحیت از حقوق سیاسی و مدنی محروم نگردیده باشد.
۴- اسمش در لیست ثبت نام رأی دهندگان درج باشد.
(۲) شرایط انتخاب شوندگان:
۱- هر افغان واجد شرایط میتواند خود را در انتخابات ریاست جمهوری، شورای ملی و شورای ولایتی و ولسوالی ها کاندید نماید .
۲- قاضی القضات, اعضای ستره محکمه و لوی حارنوال حین تصدی وظیفه نمی توانند د ر انتخابات ریاست جمهوری ,شورای ملی ,شورای ولایات و شورای ولسوالی ها خود را کاندید نمایند .
۳- منسوبین قوای مسلح (وزارت دفاع ملی و امور داخله وریاست عمومی امنیت ملی ) حین تصدی وظیفه نمی توانند در انتخابات ریاست جمهوری,شورای ملی ,شورای ولایات و شورای ولسوالی ها خود راکاندید نمایند مگر اینکه (۷۵)روز قبل از انتخابات از ارگانهای مربوطه استعفا نمایند .
۴- اعضای حکومت ,قضات ,حارنوالان و کارکنان ملکی که خود را کاندید پست ریاست جمهوری ,شورای ملی ,شورای ولایات و شورای ولسوالی ها نمایند ,مکلف اند (۷۵)روز قبل ازتدویر انتخابات از وظیفه استعفی نمایند .
۵- هرگاه کاندیدان مندرج جزء(۴)این فقره د رانتخابات موفق نشوند عواقب استعفی بالای ایشان تطبیق نگردیده درصورت مراجعه تا (۲۰) روز بعد از انتخابات دوباره به وظیفه قبلی ادامه میدهند.
به استثنای عهده های انتخاباتی ,مدت بین ختم, انتخابات و مراجعه درخلال (۲۰)روزبه رخصتی قانونی آنهامحاسبه میشود.
محل رأی دهی :
ماده ۱۴
(۱) انتخاب کنندگان مکلف اند درمحلی که اسم شان درلیست ثبت نام آن محل درج است,رأی بدهند.
(۲) کمیسیون مستقل انتخابات میتواند برای کوچی ها,مهاجرین ,بیجا شدگان داخلی ,منسوبین قوای مسلح و کارکنان دولتی و کمیسیون مستقل انتخابات استثناء" تسهیلات را فراهم نماید.
تثبیت هویت رأی دهندگان :
ماده ۱۵
(۱)رأی دهندگان مکلف اند قبل ازدریافت ورق رأی دهی ,کارت ثبت نام خود راغرض تثبیت هویت ارائه نمایند.
(۲)کمیسیون مستقل انتخابات میتواند اسثتناء"برای مهاجرین افغان درایران و پاکستان تسهیلات لازم رافراهم نماید .
فصل ۵
کاندید وانتخاب رئیس جمهور
شرایط کاندید شدن
ماده ۱۶
(۱) اشخاص واجد شرایط مندرج ماده شصت و دوم قانون اساسی میتوانند خود را به ریاست جمهوری کاندید نمایند .کاندید ریاست جمهوری اسم دومعاون را همزمان با کاندید شدن خود به ملت ,اعلام میدارد.
(۲) کاندیدان ریاست جمهوری باید کاپی کارت های رأی دهندگان رامطابق ماده چهل و چهارم این قانون , ارائه و حق الشمول رابپردازند .
(۳) کاندیدان نمی توانند به اعمال ذیل متوسل گردند :
۱- تعقیب اهدافی که مخالف اساسات دین مقدس اسلام ,نصوص و ارزشهای مندرج قانون اساسی باشد .
۲- اعمال زور,تهدید یا تبلیغات با استفاده ازقوه.
۳- تحریک حساسیت هاو تبعیضات قومی ,لسانی ,سمتی و مذهبی .
۴- ایجاد خطرواقعی به حقوق و آزادی های فردی یااخلال عمدی نظم وامنیت عامه .
۵- داشتن نیروهای مسلح غیررسمی و یا شمولیت درآن.
۶- دریافت وجوه مالی ازمنابع خارجی .
۷- دریافت وجوه مالی ازمنابع غیرقانونی داخلی.
(۴) کمیسیون مستقل انتخابات مکلف است واجدین شرایط را تثبیت و تأیید نماید.
انتخاب رئیس جمهور:
ماده ۱۷
(۱) رئیس جمهورطبق احکام مندرج ماده شصت و یکم قانون اساسی و احکام این قانون ,با اکثریت آرای تثبیت شده قانونی رأی دهندگان,انتخاب میگردد.
(۲) هرگاه کاندیدان بیشتراز(۵۰)فیصد آرای اجراء شده قانونی رادرانتخابات حاصل کرده نتوانند,درمدت دوهفته بعداز اعلام نتایج انتخابات بین دو نفراز کاندیدانی که بیشترین آراء راکسب نموده اند ,باردوم انتخابات صورت میگیرد. کاندید ی که دراین دور آرای تثبیت شده قانونی بیشترراکسب نماید . منحیث شخص انتخاب شده اعلام میگردد.
(۳) کاندید انتخاب شده با اکثریت آراء طبق حکم ماده یکصدو شصتم قانون اساسی ,سی روز بعد از اعلام نتایج انتخابات به کارآغاز مینماید .
(۴) هرگاه یکی از کاندیدان ریاست جمهوری درجریان دوره اول یا دوم رأی گیری و یا بعد از انتخابات و قبل از اعلام نتایج انتخابات وفات نماید ,انتخابات مجدد مطابق احکام این قانون برگزار میگردد.
فصل ۶
انتخابات شورای ملی
قسمت اول
ولسی جرگه
تعداد کرسی ها :
ماده ۱۸
ولسی جرگه دارای (۲۴۹)کرسی میباشد که برای ولایات به تناسب نفوس شان اختصاص داده میشود.
اختصاص کرسی های ولایتی :
ماده ۱۹
(۱) ریاست عمومی احصائیه مرکزی حداقل (۹۰)روز قبل از انتخابات ,جدید ترین ارقام رسمی نفوس یا تخمین نفوس هرولایت رادراختیار کمیسیون مستقل انتخابات قرارمی دهد.
(۲) کمیسیون مستقل انتخابات ,کرسی ها را برای ولایات قرارذیل اختصاص میدهد :
۱- نفوس مجموعی ولایات بر(۲۴۹)کرسی اختصاص داده شده بالای ولایات تقسیم میشود تاسهمیه نفوس برای یک کرسی معین شود.
۲- نفوس هر ولایت برسهمیه نفوس برای یک کرسی ,تقسیم میشود .نتیجه محاسبه, تعدادکرسی های اختصاص یافته به هرولایت میباشد. اگر در نتیجهء این محاسبه به یکی یا چند ولایت کمتر از دو کرسی برسد، به آن ولایات دو کرسی اختصاص داده میشود .کرسی های که به این طریق اختصاص نمی یابند ,اختصاص شان به اساس بزرگترین عدد اعشاری صورت میگیرد .
۳- طرزالعمل ها و فورمول های ریاضی این محاسبات دراجزای (۱و۲) این فقره طی یک طرزالعمل توسط کمیسیون مستقل انتخابات نشرمی گردد.
کاندیدان :
ماده ۲۰
(۱) کاندیدان میتوانند د رهرحوزه انتخاباتی (ولایتی و ولسوالی )خود راکاندید نمایند .
(۲) کاندید ان نمی توانند به اعمال ذیل متوسل گردند :
۱- تعقیب اهدافی که مخالف اساسات دین مقدس اسلام ,نصوص و ارزشهای مندرج قانون اساسی باشد .
۲- اعمال زور,تهدید یا تبلیغات با استفاده ازقوه .
۳- تحریک حساسیتها وتبعیضات قومی ,لسانی ,سمتی و مذهبی .
۴- ایجاد خطرواقعی به حقوق و آزادی فردی و اخلال عمدی نظم و امنیت عامه.
۵- داشتن نیروهای مسلح غیررسمی و یا شمولیت در آن.
۶- دریافت وجوه مالی ازمنابع خارجی .
۷- دریافت وجوه مالی ازمنابع غیرقانونی داخلی .
(۳) کاندیدان باید حق الشمول را پرداخته وکاپی کارت ها ی رأی دهندگان رامطابق ماده چهل و چهارم این قانو ن ، ارایه نمایند .
(۴) احزاب سیاسی ثبت شده میتوانند درهرولایت تاصد فیصد کرسی های اختصاص داده شده برای آن ولایت ,کاندیدان خود را معرفی نمایند .
شرایط کاندید شد ن :
ماده ۲۱
(۱) کمیسیون مستقل انتخابات مکلف است برای کاندید ان ولسی جرگه شرایط مندرج ماده هشتادو پنجم قانو ن اساسی و احکام این قانو ن راتثبیت نماید .
(۲) هیچ شخصی حق ندارد دربیشتر از یک حوزه انتخاباتی خود را کاندید نماید .
(۳) کاندیدان احزاب سیاسی که توسط کمیسیون مستقل انتخابات فاقد شرایط تثبیت گردیده اند ، الی اخر میعاد نامزدی توسط احزاب مربوطه تعویض شده میتوانند .
تفویض کرسی های ولایتی به کاندیدان
ماده ۲۲
(۱) به تاسی از حکم فقره دوم ماده نوزدهم این قانون ,کرسی های ولایتی به کاندیدان به اساس تعدادآرای حاصله شان تفویض میگردد.
(۲) درهرولایت کرسی ها به کاندید انی تفویض میگردد که بیشترین آراء رابه دست آورده اند.
(۳) به هیچ کاندید بیشتر از یک کرسی اختصاص داده نمی شود.
(۴) هر گاه کاندیدی نتواند کرسی خود را اشغال نماید و یا به دلایلی کرسی را در دوره ولسی جرگه ترک نماید، کرسی وی برای میعاد باقی مانده به کاندید بعدی دارای بیشترین آراء از عین جنس (ذکور و یا اناث) تعلق میگیرد.
اختصاص کرسی ها به کاندیدان اناث:
ماده ۲۳
۱. کمیسیون مستقل انتخابات برای تعیین حد اقل کاندیدان اناث که در هر ولایت باید انتخاب شوند طرز العمل ها و فورمولی را ترتیب مینماید که مبتنی بر نفوس هر ولایت باشد، تا مقتضیات ماده هشتاد و سوم قانون اساسی که باید تعداد کاندیدان منتخب اناث حداقل دو چند تعداد ولایات موجوده باشد، تأمین گردد.
۲. کاندیدان اناث که در هر حوزه انتخاباتی بیشترین آراء را کسب نموده اند، حسب فورمول فقره (۱) این ماده برای شان کرسی اختصاص داده میشود. با تحقق شرایط سهمیه، کرسی های باقی مانده مطابق ماده بیست و دوم این قانون اختصاص داده میشود.
۳. در ولایتی که صرف دو کرسی اختصاص یافته یک کرسی برای یک کاندید اناث با بیشترین آرای حاصله تفویض میگردد. کرسی باقیمانده به کاندید دارای بیشترین آراء صرف نظر از جنسیت، تفویض میگردد.
قسمت دوم
مشرانو جرگه
ترکیب مشرانو جرگه:
ماده ۲۴
تعداد اعضای مشرانو جرگه سه چند تعداد ولایات کشور میباشد. از جمله یک ثلث آن توسط شوراهای ولایات، یک ثلث آن توسط شوراهای ولسوالیها انتخاب، و یک ثلث باقی آن توسط رئیس جمهور انتصاب میگردند.
انتخابات نمایندگان ولایتی:
ماده ۲۵
۱. شورای ولایتی در مدت پانزده روز بعد از تأسیس، یک تن از اعضای خود را برای مدت چهار سال به مشرانو جرگه با رأی سری انتخاب مینماید.
۲. انتخابات برای مشرانو جرگه تحت ریاست رئیس شورای ولایتی صورت میگیرد. مشروط بر اینکه شخصا کاندید نباشد، هر گاه وی کاندید باشد، معاون وی ریاست را به عهده میگیرد. در صورتی که معاون شوری نیز کاندید باشد، یک تن از اعضای شوری که از لحاظ سن نسبت به دیگران بزرگتر و کاندید نباشد، مجلس انتخابات را سرپرستی مینماید.
۳. انتخابات میان اعضای موجود شوری به اساس اکثریت کل آراء صورت میگیرد. هر گاه کاندید بیش از نصف آراء را بدست آورده نتواند، انتخابات مجدد بین دو کاندیدی صورت میگیرد که بیشترین آراء را بدست آورده باشند، در این صورت کاندیدی که اکثریت آراء را بدست آورده انتخاب میشود.
۴. هر گاه یک عضو انتخابی مشرانو جرگه قبل از ختم دوره معینه، کرسی خود را ترک نماید نماینده جدید مطابق حکم مندرج فقره (۳) این ماده، از میان اعضای موجود شورای ولایتی برای میعاد باقیمانده انتخاب میگردد.
انتخابات نمایندگان شوراهای ولسوالیها برای مشرانو جرگه:
ماده ۲۶
۱. کمیسیون مستقل انتخابات در مدت پنج روز بعد از تأسیس شوراهای ولسوالیها، لیست اعضای منتخبه شورای مذکور را به شورای ولایت مربوط ارسال مینماید. و کلای شوراهای ولسوالی های هر ولایت یکی از اعضای خود را برای عضویت در مشرانو جرگه برای یک دوره سه ساله انتخاب میکنند.
۲. رئیس شورای ولایتی مسؤول احضار اعضای شوراهای ولسوالیها به ولایت بوده تا در مدت پانزده روز بعد از تأسیس شوراهای ولسوالیها، انتخابات را به راه اندازد. مجلس در محلی برگزار میگردد که تمام اعضای شوراهای ولسوالیها بتوانند گردهم آیند.
۳. برای مشروعیت انتخابات حداقل دو ثلث اعضای شوراهای ولسوالیها باید در انتخابات اشتراک نمایند.
۴. انتخابات در بین اعضای حاضر شوری به اساس اکثریت قاطع آراء صورت میگیرد. هرگاه کاندید بالاتر از پنجاه فیصد آراء را بدست آورده نتواند، انتخابات بار دوم بین دو کاندیدی صورت میگیرد که بیشترین آراء را بدست آورده باشند، کاندیدی که اکثریت آراء را در این دور بدست آورده انتخاب میشود.
۵. هر گاه عضو منتخبه شوراهای ولسوالیها به مشرانو جرگه قبل از میعاد معینه کرسی خود را ترک نماید، در آن صورت انتخاب عضو جدید طبق حکم مندرج فقره (۴) این ماده از میان اعضای موجوده شوراهای ولسوالیها برای میعاد باقیمانده همان کرسی صورت میگیرد.
۶. کمیسیون مستقل انتخابات تایید مینماید که افراد انتخاب شده توسط شوراهای ولسوالیها و شورای ولایتی واجد شرایط مندرج ماده هشتاد و پنجم قانون اساسی میباشند. هر گاه ثابت گردد که کاندید، واجد شرایط مندرج ماده هشتاد و پنجم قانون اساسی نمی باشد، در آنصورت کمیسیون مستقل انتخابات از شورای ولایتی و یا شورای ولسوالیهای مربوط تقاضا میکند تا یک عضو دیگر را انتخاب نمایند.
انتصاب اشخاص به مشرانو جرگه:
ماده ۲۷
۱. رئیس جمهور در مدت دو هفته بعد از اشغال مقام ریاست جمهوری از سازمانهای اجتماعی، احزاب سیاسی و عامه مردم دعوت مینماید که مطابق حکم مندرج جزء(۳) ماده هشتاد و چهارم قانون اساسی اشخاصی را غرض انتصاب به مشرانو جرگه معرفی نمایند. دوره نامزدی به این منظور تا مدت یک هفته دوام مینماید.
۲. دفتر ریاست جمهوری بعد از ختم میعاد نامزدی مندرج فقره(۱) این ماده در مدتی که از یک هفته تجاوز نکند، اوراق نامزدی اشخاصی را که انتصاب میگردند به کمیسیون مستقل انتخابات ارسال مینماید.
۳. کمیسیون مستقل انتخابات بعد از وصول اوراق نامزدی در مدت یک هفته مشروعیت اشخاص مندرج فقره(۲) این ماده را تایید نموده و به دفتر ریاست جمهوری اطلاع میدهد.
۴. رئیس جمهور در مدت دو هفته بعد از انقضای دوره نامزدی، انتصاب اعضای انتصابی مشرانو جرگه را مطابق حکم مندرج جزء(۳) ماده هشتاد و چهار قانون اساسی اعلام مینماید.
فصل ۷
انتخابات اعضای شوراهای ولایات و ولسوالی ها
قسمت اول
انتخابات اعضای شوراهای ولایتی
شوراهای ولایتی:
ماده ۲۸
هر ولایت دارای یک شورای ولایتی بوده که از طریق انتخابات آزاد، سری، عمومی و مستقیم رأی دهندگان ولایت انتخاب میگردد.
ترکیب:
ماده ۲۹
۱. تعداد اعضای شورای ولایتی بر مبنای نفوس به طریق ذیل تعیین میگردد:
- ولایاتی که کمتر از پنجصد هزار (۵۰۰۰۰۰) نفر نفوس دارد، (۹) عضو.
- ولایاتی که از پنجصد هزار (۵۰۰۰۰۰) الی یک ملیون (۱۰۰۰۰۰۰) نفر نفوس دارد، (۱۵) عضو.
- ولایاتی که بیشتر از یک ملیون (۱۰۰۰۰۰۰) الی دو ملیون (۲۰۰۰۰۰۰) نفر نفوس دارد، (۱۹) عضو.
- ولایاتی که بیشتر از دو ملیون (۲۰۰۰۰۰۰) نفرالی سه ملیون (۳۰۰۰۰۰۰) نفر نفوس دارد، (۲۳) عضو.
- ولایاتی که بیشتر از سه ملیون (۳۰۰۰۰۰۰) نفر نفوس دارد، (۲۹) عضو.
۲. ریاست عمومی احصائیه مرکزی ارقام رسمی نفوس یا نفوس تخمینی هر ولایت را حداقل (۹۰) روز قبل از تاریخ انتخابات تهیه و بدسترس کمیسیون مستقل انتخابات قرار میدهد.
کاندیدان:
ماده ۳۰
۱. کاندیدانی که میخواهند در انتخابات اعضای شورای ولایتی اشتراک نمایند، مکلف اند اوراق نامزدی را به کمیسیون مستقل انتخابات بسپارند.
۲. احزاب سیاسی که کاندیدان خود را برای انتخابات شورای ولایتی معرفی نموده اند، مکلف اند عین نشان و اسم حزب را که در انتخابات ولسی جرگه استفاده نموده اند، در شورای ولاتی نیز به کاربرند.
۳. احزاب سیاسی میتوانند تا صد فیصد تعداد کرسی های که در یک ولایت اشغال میشود کاندید معرفی نمایند. کاندیدان شوراهای ولایات مکلف به پرداخت حق الشمول مندرج فقره (۵) ماده چهل و چهارم این قانون میباشند.
۴. کاندیدان شوراهای ولایات نمی توانند به اعمال ذیل متوسل گردند:
۱. تعقیب اهدافی که مخالف اساسات دین مقدس اسلام، نصوص و ارزش های مندرج قانون اساسی باشد.
۲. اعمال زور، تهدید یا تبلیغات با استفاده از قوه.
۳. تحریک حساسیت و تبعیضات قومی، لسانی، سمتی و مذهبی.
۴. ایجاد خطر واقعی به حقوق و آزادی های فردی یا اخلال عمدی نظم و امنیت عامه.
۵. داشتن نیروهای مسلح غیر رسمی و یا شمولیت در آن.
۶. دریافت وجوه مالی از منابع خارجی.
۷. دریافت وجوه مالی از منابع غیر قانونی داخلی.
۵. کاندیدان انتخابات شورای ولایتی باید در ولایتی سکونت داشته باشند که میخواهند از آن نمایندگی کنند.
۶. کاندیدان ولسی جرگه میتوانند برای شورای ولایتی مربوطه نیز نامزد شوند، ولی نمی توانند همزمان عضو ولسی جرگه و شورای ولایتی باشند.
اختصاص کرسی ها به شورای ولایتی:
ماده ۳۱
(۱) کرسی ها برای هر شورای ولایتی به ترتیب ذیل تعیین میگردد:
۱. کمیسیون مستقل انتخابات تعداد کرسی ها را برای هر شورای ولایتی به اساس نفوس تعیین مینماید.
۲. کاندیدانی که اکثریت آراء را به دست آورده اند برای شوراهای ولایتی انتخاب میشوند.
۳. دو کاندید طبقه اناث در هر شورای ولایتی که اکثریت آراء را به دست آورده اند، انتخاب میگردند. کرسی های باقیمانده به کاندیدانی که بیشترین آراء را به دست آورده اند، صرف نظر از جنس شان، تفویض میگردد.
(۲) هر گاه کاندیدی نتواند کرسی خود را اشغال نماید و یا به دلایلی کرسی را در دوره شورای ولایتی ترک نماید، کرسی وی برای میعاد باقیمانده به کاندید بعدی دارای بیشترین آراء از عین جنس (ذکور و یا اناث) تعلق میگیرد.
قسمت دوم
شوراهای ولسوالیها
شورای ولسوالی:
ماده ۳۲
هر ولسوالی دارای یک شوری بوده که از طریق انتخابات آزاد، عمومی، سری و مستقیم توسط رأی دهندگان همان ولسوالی انتخاب میگردد.
ترکیب شورای ولسوالی:
ماده ۳۳
(۱) تعداد اعضای شورای ولسوالی به اساس نفوس همان ولسوالی به طریق ذیل تعیین میگردد:
۱. در صورتی که نفوس ولسوالی بیست هزار (۲۰۰۰۰) نفر باشد، (۵) عضو.
۲. در صورتی که نفوس ولسوالی بیشتر از بیست هزار (۲۰۰۰۰) الی چهل هزار (۴۰۰۰۰) نفر باشد، (۷) عضو.
۳. در صوتی که نفوس ولسوالی بیشتر از چهل هزار (۴۰۰۰۰) الی شصت هزار (۶۰۰۰۰) نفر باشد، (۹) عضو.
۴. در صورتی که نفوس ولسوالی بیشتر از شصت هزار (۶۰۰۰۰) الی هشتاد هزار (۸۰۰۰۰) نفر باشد، (۱۱) عضو.
۵. در صورتی که نفوس ولسوالی بیشتر از هشتاد هزار (۸۰۰۰۰) الی صد هزار (۱۰۰۰۰۰) نفر باشد، (۱۳) عضو.
۶. در صورتی که نفوس ولسوالی بیشتز ا زصد هزار (۱۰۰۰۰۰) نفر باشد (۱۵) عضو.
(۲) ریاست عمومی احصائیه مرکزی ارقام رسمی نفوس یا نفوس تخمینی هر ولسوالی را حداقل (۹۰) رزو قبل از تاریخ انتخابات تهیه و به دسترس کمیسیون مستقل انتخابات قرار میدهد.
کاندیدان:
ماده ۳۴
(۱) احزاب سیاسی و کاندیدان مستقل که در انتخابات اعضای شورای ولسوالی اشتراک مینمایند، مکلف اند اوراق نامزدی شان را به کمیسیون مستقل انتخابات بسپارند.
(۲) احزابی که در انتخابات ولسی جرگه و شورای ولایتی کاندیدان شان را نامزد نموده اند، مکلف اند در انتخابات شورای ولسوالی از عین نام و عین علامه یا نشان استفاده کنند که در انتخابات شورای ولایتی و ولسی جرگه استفاده نموده اند.
(۳) احزاب سیاسی ثبت شده میتوانند در هر ولسوالی تا صد فیصد کرسی های اختصاص داده شده برای آن ولسوالی، کاندیدان خود را معرفی نمایند.
(۴) کاندیدان انتخابات شورای ولسوالی باید در همان ولسوالی سکونت داشته باشند که میخواهند از آن نمایندگی نمایند.
(۵) کاندیدان ولسی جرگه میتوانند در انتخابات شورای ولسوالی مربوطه شان نیز شرکت نمایند، مگر نمیتوانند در عین زمان عضو ولسی جرگه و شورای ولسوالی یا ولایتی باشند.
نامزدی کاندیدان برای شوراهای ولسوالی ها:
ماده ۳۵
(۱) کاندیدان انتخابات شورای ولسوالی میتوانند به صورت انفرادی و یا یکی از شاملین لیست حزب سیاسی در انتخابات شرکت کنند.
(۲) کاندیدان شوراهای ولسوالی ها مکلف به پرداخت حق الشمول مندرج فقره (۶) ماده چهل و چهارم این قانون میباشند.
(۳) کاندیدان نمی توانند به اعمال ذیل متوسل گردند:
- تعقیب اهدافی که مخالف اساسات دین مقدس اسلام، نصوص و ارزش های مندرج قانون اساسی باشد.
- اعمال زور، تهدید یا تبلیغات با استفاده از قوه.
- تحریک حساسیت ها و تبعیضات قومی، لسانی، سمتی و مذهبی.
- ایجاد خطر واقعی به حقوق و آزادی های فردی یا اخلال عمدی نظم و امنیت عامه.
- داشتن نیروهای مسلح غیر رسمی و یا شمولیت در آن.
- دریافت وجوه مالی از منابع خارجی.
- دریافت وجوه مالی از منابع غیر قانونی داخلی.
تخصیص کرسی ها به شوراهای ولسوالی ها:
ماده ۳۶
(۱) کرسی ها برای شورای هر ولسوالی به ترتیب ذیل تعیین میگردد:
۱. کمیسیون مستقل انتخابات تعداد کرسی ها را برای شورای هر ولسوالی به اساس نفوس آن تعیین میکند.
۲. کمیسیون مستقل انتخابات کرسی ها را به کاندیدانی که بیشترین آراء را به دست آورده اند اختصاص میدهد.
(۲) در هر ولسوالی دو کاندید اناث که بیشترین آراء را به دست آورده اند، انتخاب میگردند. کرسی های باقیمانده به کاندیدانی که بیشترین آراء را به دست آورده اند، صرف نظر از جنس شان، تفویض میگردد.
(۳) هر گاه کاندیدی نتواند کرسی خود را اشغال نماید و یا به دلایلی کرسی را در دوره شوراهای ولسوالی ها ترک نماید کرسی وی برای میعاد باقیمانده به کاندید بعدی دارای بیشترین آراء از عین جنس (ذکور و یا اناث) تعلق میگیرد.
فصل ۸
آمادگی برای انتخابات
تاریخ انتخابات:
ماده ۳۷
۱. کمیسیون مستقل انتخابات تاریخ انتخابات را بعد از مشوره با دولت و احزاب سیاسی ثبت شده، حداقل (۹۰) روز قبل از تاریخ مورد نظر برای انتخابات اعلان مینماید.
۲. کمیسیون مستقل انتخابات تقویم انتخاباتی را که به صورت واضح نشان دهنده تاریخ های معین انتخابات باشد تهیه و نشر مینماید.
لیست رأی دهندگان:
ماده ۳۸
کمیسیون مستقل انتخابات لیست و یا بخش هایی از لیست رأی دهندگان را که در انتخابات مورد استفاده قرار میگیرد، تصدیق و (۱۵) روز قبل از شروع انتخابات، در محلات عامه که توسط کمیسیون مستقل انتخابات تعیین میگردد به منظور بررسی در دسترس عامه قرار میدهد.
مبارزات انتخاباتی:
ماده ۳۹
(۱) کمیسیون مستقل انتخابات برای مبارزات انتخاباتی دوره سی روزه را تعیین مینماید. این دوره (۴۸) ساعت قبل از تاریخ آغاز رأی گیری ختم میگردد.
(۲) کمیسیون مستقل انتخابات لوایح را جهت تنظیم دوره مبارزات انتخاباتی به نشر میرساند.
تأسیس مراکز رأی دهی، تهیه مواد انتخاباتی و نشر رهنمودها:
ماده ۴۰
(۱) کمیسیون مستقل انتخابات مراکز رأی دهی را در سراسر کشور تأسیس و زمینه اشتراک رأی دهندگان را در این مراکز طوری مساعد میسازد تا دسترسی به پروسه انتخابات برای رأی دهندگان به سهولت میسر باشد.
(۲) کمیسیون مستقل انتخابات صندوق های رأی گیری، اوراق رأی گیری، غرفه های رأی دهی، مهر ها و لوازم ضروری را تنظیم و آماده ساخته و تدابیر دیگری را که در تنظیم رأی دهی سهولت به وجود میآورد و انتخابات را به طرز مؤثری رهنمایی مینماید اتخاذ میکند.
اوراق رأی دهی:
ماده ۴۱
(۱) کمیسیون مستقل انتخابات در مورد اوراق رأی دهی وظایف ذیل را انجام میدهد:
۱. تهیه اوراق رأی دهی.
۲. تدارک برای تخصیص نشان ها و یا تصاویر کاندیدان.
۳. ترتیب طرزالعملی که به اساس آن اوراق رأی دهی توسط رأی دهندگان نشانی میگردد.
۴. تعیین لسان های که در اوراق رأی دهی استعمال میگردد.
۵. ترتیب طرز العمل شمارش اوراق رأی دهی.
(۲) مشخص کردن نظم و ترتیب لیست کاندیدان در اوراق رای دهی به اساس قرعه.
صندوق های رأی دهی:
ماده ۴۲
کمیسیون مستقل انتخابات در مورد صندوق های رأی دهی وظایف ذیل را انجام میدهد:
۱. تهیه و تدارک شکل و مواد صندوق های رأی دهی که بتواند به طور محفوظ بسته شده و مهر گردد.
۲. طرز علامه گذاری و نشانی شد صندوق های رأی دهی.
۳. طرز بستن، مهر، حفاظت و بازکردن صندوق های رأی دهی.
مشاهدین:
ماده ۴۳
کمیسیون مستقل انتخابات حقوق و وجایب مشاهدین را تصریح کرده طرز العملی را به منظور توزیع اعتبارنامه ناظرین ملی و بین المللی انتخابات، نمایندگان احزاب سیاسی و کاندیدان مستقل ترتیب مینماید.
نامزدی کاندیدان:
ماده ۴۴
(۱) احزاب سیاسی و کاندیدانی که در انتخابات شرکت میورزند، مکلف اند(۷۵) روز قبل از برگزاری انتخابات به صورت کتبی از تصمیم خویش به کمیسیون مستقل انتخابات اطلاع دهند. این اطلاعیه حاوی مطالب ذیل میباشد:
۱. اسم و آدرس کاندید.
۲. کاپی کارت ثبت نام رأی دهی کاندید.
۳. کاپی سند ثبت حزب در وزارت عدلیه از جانب کاندیدان احزاب سیاسی.
۴. تعهد نامه که تاریخ، محل تولد و تابعیت کاندید را تصدیق نماید.
۵. سند پذیرش نامزدی امضاء شده توسط کاندید.
۶. سمبول یا نشان منتخبه کاندید یا حزب روی ورق رأی دهی.
(۲) اوراق نامزدی همراه با استعفا نامه منظور شده حداقل (۷۵) روز قبل از انتخابات به کمیسیون مستقل انتخابات سپرده میشود.
(۳) حق الشمول برای کاندید ریاست جمهوری مبلغ پنجاه هزار (۵۰۰۰۰) افغانی میباشد و این حق الشمول در صورتی اعاده میگردد که کاندید انتخاب گرد و یا حداقل پانزده فیصد آرای قانونی اجرا شده را در دور اول انتخابات به دست آورد.
(۴) حق الشمول برای کاندید ولسی جرگه مبلغ پانزده هزار (۱۵۰۰۰) افغانی میباشدو اِِِِین حق الشمول در صورتی اعاده میگردد که کاندید انتخاب گردد و یا حداقل سه فیصد آرای قانونی اجرا شده در حوزه مربوط را در انتخابات بدست آورد.
(۵) حق الشمول برای کاندید شورای ولایتی مبلغ پنج هزار (۵۰۰۰) افغانی میباشد و این حق الشمول در صورتی اعاده میگردد که کاندید انتخاب گردد و یا حداقل سه فیصد آرای قانونی اجرا شده در حوزه مربوط را در انتخابات بدست آورد.
(۶) حق الشمول برای کاندید شورای ولسوالی مبلغ سه هزار (۳۰۰۰) افغانی میباشد واِین حق الشمو ل در صورتی اعاد ه میگردد که کاندید انتخاب گرددو یا حداقل سه فیصد آرای قانونی اجرا شده در حوزه مربوط را در انتخابات به دست آورد.
(۷) کاندیدان برای ریاست جمهوری، ولسی جرگه، شورای ولایتی و شوراهای ولسوالی ها علاوه بر حق الشمول با کاپی کارتهای ثبت نام رأی دهندگان ذیلا حمایه گردد:
۱. کاندیدریاست جمهوری با کاپی ده هزار (۱۰۰۰۰) کارت رای دهندگان به سطح ملی که از اقوام و ولایات مختلف کشور باشد.
۲. کاندید ولسی جرگه با کاپی پنجصد (۵۰۰) کارت رای دهندگان.
۳. کاندید شورا های ولایتی با کاپی سه صد (۳۰۰) کارت رای دهنده گان.
۴. کاندید شورا های ولسوالی ها با کاپی دو صد (۲۰۰) کارت رای دهندگان.
۵. هیچ شخص نمی تواند فوتو کاپی کارت رای دهی خود را در هر انتخابات در اختیار بیشتر ازیک کاندید قرار دهد.
کاپی کارت های جمع شده نزد کمیسیون مستقل انتخابات سری و محفوظ نگهداری میگردد.
(۸) کمیسیون مستقل انتخابات مکلف است شرایط مندرج در قانون اساسی و اِین قانون را در مورد کاندیدان تثبیت نماید.
عدم قبولی کاندیدان:
ماده ۴۵
(۱) هر گاه کاندید، واجد شرایط مندرج در قانون اساسی و این قانون برای کاندید شدن نباشد، کمیسیون مستقل انتخابات کاندید یا حزب نامزد کننده را از دلایل عدم قبولی بعد از وصول اوراق مکمل نامزدی در مدت(۷) روز مطلع میسازد.
(۲) کمیسیون مستقل انتخابات به حزب و یا کاندید مستقل فرصت میدهد که در مدت (۷) روز نواقص و خلاها را مرفوع نماید.
(۳) کمیسیون مستقل انتخابات بعد از ضرب الاجل (تاریخ نهائی) نامزدی و بررسی اوراق نامزدی، اسامی کاندیدان واجد شرایط نامزدی را منتشر میسازد.
اعتراض بر کاندیدان و یا امتناع از آن:
ماده ۴۶
(۱) هر شخص میتواند نامزدی کاندید را در صورتی که واجد شرایط قانونی نباشد مورد اعتراض قرار دهد.
(۲) اعتراض مندرج فقره (۱) این ماده باید الی تاریخی که توسط کمیسیون مستقل انتخابات تعیین میگردد به آن کمیسیون سپرده شود. کمیسیون مستقل انتخابات بعد از بررسی لازم در مورد اعتراض مذکور تصمیم اتخاذ نموده و آن را به طرفین ابلاغ مینماید.
(۳) در صورتی که کاندید از پذیرش نامزدی خود امتناع ورزد کمیسیون مستقل انتخابات در زمینه امتناع کاندید تصمیم اتخاذ میدارد، برای کاندید و یا حزب سیاسی را جستر شده فرصت داده میشود تا قبل از فرا رسیدن ضرب الاجل و قبل ازاینکه کمیسیون لیست را ترتیب وبه نمایش بگذارد، خود را مطابق به شرایط معینه عیار سازد.
لیست احزاب مستحق در مبارزات انتخاباتی و لیست نهائی کاندیدان:
ماده ۴۷
۱. کمیسیون مستقل انتخابات حد اقل (۶۰) روز قبل از تاریخ انتخابات، آخرین لیست کاندیدان مستقل مستحق و کاندیدان احزاب ثبت شده مستحق را ترتیب و به نمایش بگذارد.
۲. لیست های مربوطه در روز رأی دهی در محلات رأی دهی نصب میگردد.
برداشتن مواد تبلیغاتی:
ماده ۴۸
کمیسیون مستقل انتخابات صلاحیت دارد در روز انتخابات دستور بر داشتن مواد تبلیغاتی راکه در صد متری مراکز رأی دهی به نمایش گذاشته شده باشد صادر نماید.
منع حمل سلاح در مراکز رأی گیری:
ماده ۴۹
هیچ شخص نمی تواند سلاح و یا سایر اشیایی که منحیث سلاح از آن استفاده شده بتواند در فاصله پنجصد (۵۰۰) متری مراکز رأی دهی، حمل نماید. حمل سلاح توسط مسئولین امنیتی به استیذان وزارت امور داخله ازین حکم مستثنی است.
آغاز و ختم رأی گیری:
ماده ۵۰
(۱) آغاز و ختم رأی گیری در مراکز انتخاباتی مطابق تقسیم اوقاتی صورت میگیرد که از طرف کمیسیون مستقل انتخابات ترتیب و تنظیم میگردد.
(۲) رأی گیری مطابق طرز العملی که توسط کمیسیون مستقل انتخابات ترتیب و تنظیم میگردد، صورت میگیرد.
(۳) در صورتی که مرکز انتخاباتی به شورش، تشدد، توفان، سیلاب یا سایر حوادث غیر مترقبه معروض گردد که جریان رأی دهی را ناممکن سازد، رئیس مرکز رأی گیری میتواند امر توقف رأی دهی را صادر نماید.
(۴) رئیس مرکز رأی گیری قبل از آنکه ختم کار رأی گیری را در وقت تعیین شده مطابق حکم فقره (۱) این ماده اعلام نماید آخر صف رأی دهندگان را در وقت ختم رأی دهی نشانی و به هر رأی دهنده که در صف قرار دارد اجازه رأی دهی را میدهد.
(۵) کمیسیون مستقل انتخابات از تأمین شرایط و سهولت ها برای رأی دهی معیوبین اطمینان حاصل مینماید.
اعتراض در مورد رأی دهی:
ماده ۵۱
(۱) قبل از اینکه رأی دهنده ورقه رأی دهی را بدست بیاورد، نمایندگان کاندیدان میتوانند در قسمت حق رأی دهی شخص یا رأی دادن وی در مراکز رأی دهی مربوطه اعتراض نمایند.
(۲) رئیس مرکز رأی گیری در مورد قبول یا رد اعتراض تصمیم اتخاذ نموده، جزئیات رد اعتراض یا پذیرش و دلایل خود را در روز انتخابات در سند رسمی درج مینماید.
مهر صندوق های رأی دهی و سایر مواد توسط رئیس مرکز رأی گیری:
ماده ۵۲
(۱) به مجردی که صندوق انتخابات پر یا رأی دهی ختم گردد، رئیس مرکز رأی گیری در حضور نمایندگان کاندیدان و ناظرین انتخابات آنرا طبق طرز العمل تجویز شده، مهر نموده و به نمایندگان کاندیدان که میخواهند عین کار را انجام دهند، اجازه میدهد تا شماره مهرها را یادداشت نمایند.
(۲) رئیس مرکز رأی گیری صندوق های رأی دهی و بسته های اوراق رأی دهی را با در نظر داشت هدایت کمیسیون مستقل انتخابات، به مرکز شمارش آراء، تسلیم مینماید.
محل و زمان شمارش آراء:
ماده ۵۳
شمارش آراء در مراکزی که توسط کمیسیون مستقل انتخابات تعیین میگردد، صورت میگیرد.
ارائه و تصدیق نتایج:
ماده ۵۴
کمیسیون مستقل انتخابات مسئول ارائه نتایج انتخابات میباشد. نتایج انتخابات در جریده رسمی نشر گردد.
پخش و نشر منصفانه و بیطرفانه افکار و نظریات:
ماده ۵۵
(۱) به منظور آگاهی عامه در جریان مبارزات انتخاباتی، رسانه های همگانی (تلویزیون، رادیو و اخبار) مرامنامه ها، نظریات و اهداف کاندیدان را مطابق طرز العمل کمیسیون مستقل انتخابات به طور منصفانه و غیر جانبدارانه پخش و نشر نمایند.
(۲) کاندیدان باید به رسانه های همگانی دولتی دسترسی داشته باشند. به منظور آگاهی عامه، در جریان مبارزات انتخاباتی، رسانه های همگانی دولتی مکلف اند نظریات، اهداف و مرامنامه کاندیدان را با موافقت کمیسیون مستقل انتخابات، بطور منصفانه و بی طرفانه پخش نمایند.
کمسیسیون رسانه های خبری:
ماده ۵۶
کمیسیون مستقل انتخابات، کمیسیون رسانه های خبری را حد اقل (۶۰) روز قبل از تاریخ انتخابات تأسیس مینماید. این کمیسیون گزارش دهی و نشر منصفانه مبارزات انتخاباتی را نظارت نموده و در مورد هر تخلف از گزارش دهی منصفانه و یا نشر مبارزات انتخاباتی و یا سایر تخلفاتی که به احکام طرز العمل رسانه های خبری انتخابات مربوط میشود، به کمیسیون مستقل انتخابات مشوره میدهد. کمیسیون مستقل انتخابات با نظرداشت سفارشات کمیسیون رسانه ها، اعتراض عامه را در ارتباط به رسانه های خبری شامل تخطی و تخلفات، انتشار میدهد و یا موضوع را به حارنوالی مربوط محول میسازد.
فصل ۹
بررسی شکایات و تخطی های انتخاباتی
شکایات انتخاباتی:
ماده ۵۷
(۱) شکایاتی که در مورد جریان رأی دهی در مرکز رأی دهی مطرح میشود، توسط کمیته تشکیل شده در مرکز رأی دهی به اتفاق آراء حل و فصل میگردد. در صورتیکه اتفاق آراء حاصل نگردد، موضوع به اکثریت دو ثلث آراء حل گردد.
(۲) شکایات در مورد شمارش آراء و نتایج انتخابات ریاست جمهوری و شورای ملی زمانی مطرح میگردد که شمارش آراء صورت گرفته و یا نتایج اعلان گریده باشد. هرگاه شکایت با اتفاق آرای مسئولین ذیربط حل و فصل نگردد، درینصورت شاکی میتواند در مدت (۴۸) ساعت بعد از ختم شمارش آراء به دفتر ولایتی انتخابات عارض و دفتر مذکور در مدت (۳) روز بعد از وصول شکایت موضوع را حل و قصل نماید. همچنان شاکی میتواند در مدت (۴۸) ساعت به کمیسیون مستقل انتخابات شکایت نموده و کمیسیون مذکور موضوع را در مدت (۷) روز بعد از وصول شکایت، حل و قصل مینماید. تصمیم کمیسیون مستقل انتخابات نهایی و قابل تعمیل میباشد.
تخطی های انتخاباتی:
ماده ۵۸
(۱) شخصی که در جریان مبارزات انتخاباتی و یا در انتخابات مرتکب یکی از اعمال ذیل گردد، طبق احکام قانون مورد تعقیب عدلی قرار میگیرد:
۱. تهدید یا تخویف رأی دهنده و کاندید یا اخلال در امر انتخابات.
۲. ممانعت از حضور رأی دهندگان، کاندیدان و یا نمایندگان کاندیدان در مراکز رأی دهی، بدون دلیل موجه.
۳. تقلب یا فریب کاری در رأی دهی یا شمارش آراء.
۴. رأی دهی با کارت تقلبی یا کارت شخص دیگر.
۵. تغییر، تبدیل، سرقت و یا محو اسناد انتخاباتی.
۶. جعل کارت های رأی دهی.
۷. فریب کاری در کارت رأی دهی.
۸. استعمال کارت رأی دهی جعلی.
۹. مبادرت به رأی دهی بیش از یکبار.
۱۰. باز کردن و یا شکستن قفل محل نگهداری لوازم و اسباب ,و همچنان لاک ومهرصندوق های رأی دهی ,بدون صلاحیت .
۱۱. جلوگیری ازاشتراک رأی دهندگان یا کاندیدان درپروسه انتخابات .
۱۲. استفاده ازپولی که از راههای غیر قانونی و یا منابع خارجی بدست آمده باشد .
۱۳. استعمال کلمات ویا سخنرانی توهین آمیز.
۱۴. تشویق و تحریک سایر اشخاص به ارتکاب یکی از اعمال فوق .
(۲)هرگاه کمیسیون مستقل انتخابات تشخیص دهد که حزب ویا کاندید مستقل ,مرتکب تخطی های انتخاباتی را رهنمایی یا حمایت نموده ,درآن صورت میتواند تحریمی را برآن حزب یا کاندید وضع نماید .
(۳)درصورتی که کمیسیون مستقل انتخابات تشخیص دهد که تخطی از احکام این قانون صورت گرفته , صورت تخطی را با دلایل موجه به مراجع ذیربط قانونی و یا حارنوالی راجع میسازد .
فصل ۱۰
احکام متفرقه :
تعویق و یا تعلیق انتخابات :
ماده ۵۹
درصورتی که شرایط امنیتی ,مالی ,تخنیکی و حوادث غیر مترقبه ,تدویرانتخابات را غیرممکن میسازد و یا اینکه مشروعیت پروسه انتخابات را به کلی صدمه رساند ,کمیسیون مستقل انتخابات میتواند انتخابات را درحوزه مربوطه الی رفع آن حالات,به تعویق انداخته ویا به حالت تعلیق قراردهد .
ترتیب لوایح و طرزالعمل ها:
ماده ۶۰
(۱)احکام این قانون صرف برای اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری ,شورای ملی وشورای ولایتی و شوراهای ولسوالیها قابل تطبیق میباشد.
(۲)به منظورتطبیق بهتر احکام این قانون کمیسیون مستقل انتخابات مکلف است تا لوایح ,طرزالعمل هاو رهنمودهای جداگانه را وضع و نشرنماید .
فصل ۱۱
انتخابات دردوره انتقالی
اداره اتتخایات:
ماده ۶۱
برای آمادگی ,تنظیم ,تدویرو نظارت اولین پروسه انتخابات که یشان دهنده تکمیل دوره انتقالی میباشد، دولت انتقالی اسلامی افغانستان ازملل متحد تقاضای معاونت نموده است که تاسیس دفتر مشترک تنظیم انتخابات یکی ازمعاونت ها بوده و طبق فرمان شماره ی۱۱۰ مورخ ۲۹ دلو ۱۳۸۲ و با سهم گیری متخصین بین المللی سازمان ملل متحد صورت گرفته است .کلیه صلاحیت هایی که حسب این قانون به کمیسیون مستقل انتخابات تفویض شده ,الی پایا ن دوره انتقالی توسط دفتز مشترک تنظیم انتخابات اعمال میگردد.
کمیسیون مستقل انتخابات بعداز ایجاد ,موقف کمیسیون موقت انتخابات را دردفترمشترک انتخایات احرازمی نماید .با تکمیل دوره انتقالی کمیسیون مستقل انتخابات همه صلاحیت های مندرج این قانون را کسب مینماید .الی ایجاد کمیسیون مستفل انتخابات ,حق تصمیم گیری و رأی دهی اعضای بین الملی دفتر مشترک تنظیم انتخابات حسب فرمان شماره ۱۱۰ محفوظ میباشد .
تاریخ انفاذ :
ماده ۶۲
این قانون از تاریخ توشیح ,نافذ ودرجریده رسمی نشرگرددو با انفاذ آن احکام مغایر این قانون ملغی شمرده میشود .
اینجانب دانش در افغانستان عزیز بدنیا آمده ام.